Sprawozdanie z Etapu II akcji renowacji cmentarzy ewangelickich w gminie Czernikowo „Tak trzeba”

W ramach etapu drugiego projektu „Tak trzeba” odnowiono cmentarze ewangelickie w Liciszewach i Włęczu. Uzyskano zgody na przeprowadzenie prac u właścicieli i zarządców cmentarzy (Urząd Gminy Czernikowo i Parafia Ewangelicko-Augsburska w Toruniu).

Przeprowadzono zakrojoną na szeroką skalę akcję informacyjną w mediach oraz w Internecie. Mieszkańców Liciszew powiadomiono listownie o przeprowadzanej akcji, a mieszkańców Włęcza ustnie (ze względu na niewielką liczbę mieszkańców). Powstała strona internetowa akcji (www.taktrzeba.org), gdzie umieszczono informacje o projekcie, galerie, artykuły, inwentaryzacje cmentarzy, materiały do inwentaryzacji, poradnik „Jak ratować cmentarze”, forum i księgę gości. Od końca lutego 2010 r. do końca lipca 2010 r. stronę odwiedziło około 1200 unikatowych użytkowników. Ukazały się liczne artykuły w toruńskich „Nowościach”, kilka informacji w „Gazecie Pomorskiej” oraz artykuł w „Głosie Uczelni” UMK, na portalach Zwinka.pl oraz Cowtoruniu.pl. Projekt wzbudził zainteresowanie telewizji regionalnej TVP Bydgoszcz, jednak ze względu na powódź w regionie materiał nie został przygotowany. Przygotowano dwa materiały dla serwisu Wiadomości 24pl. Ogłoszenia o poszukiwaniu wolontariuszy zamieszczono na licznych portalach społecznościowych, stronach www projektu „Cmentarze Pogranicza” i Urzędu Gminy w Czernikowie. Zdobyliśmy również patronat medialny najbardziej znanego portalu poświęconego cmentarzom Cmentarium (http://www.cmentarium.sowa.website.pl/).

Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i w Urzędzie Gminy w Czernikowie zawisły plakaty promujące akcję oraz dostępne były ulotki o poszukiwaniu wolontariuszy. Biuro Karier UMK przesłało również oferty o wolontariacie do poszukujących go. Odbyło się również spotkanie z potencjalnymi wolontariuszami na spotkaniu Koła Naukowego Studentów Ochrony Dóbr Kultury w kwietniu 2010 r. oraz ze Studenckim Kołem Naukowym Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki (listopad 2009) i Kołem Mediewistów (listopad 2009). Prezentacje nt. projektu zostały przedstawione w ramach konferencji „Swój i obcy” oraz projektu „Pogotowie konserwatorskie- Zabytkom na ratunek” w sierpniu 2009 roku.

Obozy wolontariackie zgromadziły 20-osobowe grupy wolontariuszy rekrutujących się z różnych środowisk: młodych okolicznych mieszkańców, Młodzieżowej Rady Gminy, kół naukowych UMK, doktorantów z UMK i UJ, kadry UMK, wolontariuszy Akademii Przyszłości i Szlachetnej Paczki. W przypadku Włęcza, który jest niewielką miejscowością (4 domy), praktycznie 100% mieszkańców angażowało się w podejmowane działania. Na cmentarzu pracowały również dzieci ze Szkoły Podstawowej w Czernikowie pod opieką dyrektora, Pana Dariusza Chrobaka (łącznie podczas dwóch obozów dzieci z tej szkoły odwiedziły nas siedmiokrotnie), Szkoły Podstawowej w Mazowszu i Szkoły Podstawowej w Osówce. W pracach pomagali również pracownicy Gminnego Zakładu Komunalnego, którzy pomogli uprzątnąć ogromną ilość gałęzi i korzeni wyniesionych z cmentarza. Co warte zaznaczenia, podczas obozu wolontariackiego we Włęczu pracowała 11-osobowa grupa studentów UJ pod opieką mgra Adama Świątka, która również w swoim czasopiśmie „Societas Historianum” opublikowała żartobliwe sprawozdanie z obozu. Ankiety ewaluacyjne jakie wypełniali wolontariusze dały zadowalające wyniki: obóz oceniano na 4,5-5, a dla wolontariuszy było to cenne doświadczenie.

Tym razem obozy były poszerzone o część szkoleniową. Zaprezentowano na nich historię osadników protestanckich na ziemi dobrzyńskiej, sposób działań renowacyjnych na cmentarzach, wnioski i konkursy grantowe, gdzie można aplikować o środki na cmentarze. Obóz we Włęczu poszerzony był o szkolenie z inwentaryzacji i wypełnianie kart ewidencyjnych nagrobków, które poprowadził doktorant historii z UJ Adam Świątek.

Urząd Gminy w Czernikowie podarował dla wolontariuszy materiały promocyjne na temat gminy: koszulki, kubki, torby, informatory, przewodniki. Zapewnił również darmowy transport wolontariuszy ze SP Mazowsze na cmentarz w Liciszewach oraz na uroczystość oddania cmentarzy.

W szkołach podstawowych, które przejmowały opiekę nad cmentarzami, lekcje przeprowadził doktorant historii UMK Łukasz Kępski (Osówka i Steklin) oraz etnolożka Agata Walińska (Mazowsze i Czernikowo). Nauczyciele historii przeprowadzili również konkursy dla dzieci z tych szkół. Należy również zaznaczyć, że opiekę nad cmentarzem we Włęczu zadeklarowały dwie szkoły: w Steklinie oraz w Osówce za sprawą aktywnej postawy nauczycielki historii.

Uroczystości oddania cmentarzy zgromadziły około 100-osobowe grupy: uczniów szkół podstawowych, wolontariuszy, społeczności gmin ewangelickich, księży, pastorów, zakonników, przedstawicieli władz gminy. Dzięki „Rodzynkowi z Pozarządówki” i darowiźnie rodziny Drung, w 2011 roku na cmentarzach we Włęczu i Makowiskach staną kolorowe tablice informacyjne. Należy dodać, że wystawa zdjęć z projektu została zaprezentowana również podczas II Międzynarodowej Sesji Humanistycznej „Miejsca pamięci” w Krakowie.

Projekt „Tak trzeba” zakończył się już w Gminie Czernikowo. Pozostaje jedynie nierozwiązana kwestia ostatniego cmentarza, w Jackowie, który zachował się w formie szczątkowej. Nie udałoby się zakończyć tego projektu gdyby nie aktywna postawa Urzędu Gminy w Czernikowie, dyrektorów szkół i mieszkańców gminy, a co najważniejsze wolontariuszy, którzy poświęcili swój wolny czas na działanie dla ocalenia od zapomnienia ewangelickiej przeszłości gminy Czernikowo.

Kalendarium:
Etap I projektu i renowacja cmentarza w Makowiskach: listopad 2007- październik 2008
Rekrutacja na obóz wolontariacki w Liciszewach : 1 czerwca – 20 września 2009
Promocja - kontakt z mediami: 1-20 września 2009 i 20-30 października 2009
Obóz wolontariacki na Liciszewach: 1-7 października 2009
Uroczystość oddania cmentarza w Liciszewach: 30 października 2009
Stworzenie strony www projektu: luty 2010
Rekrutacja wolontariuszy na obóz we Włęczu-Osówce -1 marca 2010 – 20 kwietnia 2010
Obóz - cmentarz we Włęczu: 29 kwietnia – 5 maja 2010
Uroczystość oddania cmentarza : 29 maja 2010

Design downloaded from free website templates.